"Ngậm ngải tìm trầm" là gì ?

Ngải là gì?

Ngải là một loại thảo dược, hầu hết đều thuộc họ gừng (Zingibecaceae), dân gian truyền tụng ngải dùng làm "bùa yêu, thuốc lú", làm thuốc mê tín... có câu: "Không sơn mà gắn với hèo, không bùa, không ngải mà theo mới tình".

Ngải mà dân đi rừng ở miền Trung nước ta thường dùng, có tên gọi nôm na là ngải mọi (hoặc ngải rừng), tên khoa học là Curuma Aromatica Salisb, loại thân thảo, cao khoảng một mét, có mùi thơm như long não. Người ta mài lấy tinh bột ngâm rượu xoa, trị đau nhức, tê thấp, nhất là sốt rét rừng...

Từ xa xưa, người Arab, người Ấn Độ đã biết dùng trầm hương làm thuốc trợ tim, thuốc kích thích thần kinh, khử trùng, tẩy uế, ướp xác...

Ở nước ta trầm hương ngoài dùng làm thuốc: "Trầm hương cay ấm mà thơm/ Giáng khí nạp thận, tráng dương kiện toàn/ Ngực, bụng, đau nhức đa đoan/ Hen suyễn, thông tiểu, lại còn bình can".

Tại sao lại có câu "Ngậm ngải tìm trầm"

Những người thợ rừng đi tìm trầm, hợp lại từng nhóm gọi là "đi điệu". Trước khi khởi hành, họ phải chọn ngày giờ kỹ lưỡng, trước khi nhập rừng phải lập bàn thờ với 3 lần tế lễ, khấn vái bà Thánh Mẫu (Thiên y Ana) phù hộ, vật tế thường là: hương, hoa, trà rượu, chè, xôi và trầu cau. Vì phải tìm trầm nơi sơn cùng thủy tận, sương lam chướng khí trong thời gian dài, thường xuyên đối mặt với hiểm nguy, nên người đi điệu thường ngậm ngải để phòng ngừa các bệnh hiểm nghèo: chói nước, sốt rét, v.v... Thành ngữ "ngậm ngải tìm trầm" để chỉ một công việc vất vả "ăn của rừng rưng rưng nước mắt", lại đầy rẫy rủi ro.