Nam Kỳ là địa danh (giống như Bắc Kỳ, Trung Kỳ... Kỳ ở đây mang nghĩa lãnh thổ, vùng đất; chứ không phải là kỳ thị) chỉ vùng đất phương Nam nước ta, nơi từng là Tam dinh (Trấn Biên, Phiên Trấn, Long Hồ), rồi Ngũ dinh (Phiên Trấn, Trấn Biên, Trấn Định, Vĩnh Trấn và Hà Tiên trấn) của phủ Gia Định, rồi Gia Định trấn, từ thời nhà Nguyễn cho đến khi Pháp xâm lược và chiếm đóng.
Đến năm Minh Mạng thứ 13 (Nhâm Thìn 1832), bãi bỏ Gia Định thành, cải đổi thành tỉnh, 5 trấn ở Nam kỳ đổi và tách thành 6 tỉnh: trấn Biên Hòa thành tỉnh Biên Hòa, trấn Phiên An thành tỉnh Phiên An, trấn Định Tường thành tỉnh Định Tường, trấn Hà Tiên thành tỉnh Hà Tiên. Riêng trấn Vĩnh Thanh thành 2 tỉnh Vĩnh Long và An Giang. Từ đó về sau, người ta thường gọi chung 6 tỉnh là Nam Kỳ lục tỉnh.
Sáu tỉnh ở Nam Kỳ khi xưa, tương ứng với 19 tỉnh - thành của miền Đông và miền Tây Nam Bộ ngày nay, cụ thể là:
1. Tỉnh Biên Hòa xưa, nay bao gồm: các tỉnh Đồng Nai, Bà Rịa -Vũng Tàu, Bình Dương, Bình Phước, một phần Tp.Hồ Chí Minh (Quận Thủ Đức, Quận 2 và Quận 9).
2. Tỉnh Phiên An, nay bao gồm: Tp. Hồ Chí Minh, Tây Ninh, một phần tỉnh Long An (Cần Giuộc, Cần Đước, Đức Hòa, Đức Huệ, Bến Lức).
3. Tỉnh Định Tường, nay bao gồm: Long An, Tiền Giang, Đồng Tháp, một phần tỉnh Bến Tre (huyện Châu Thành, Bình Đại).
4. Tỉnh Vĩnh Long, nay gồm: Bến Tre, Trà Vinh, Vĩnh Long.
5. Tỉnh An Giang, nay gồm: Tp. Cần Thơ, các tỉnh Hậu Giang, An Giang, Sóc Trăng, một phần tỉnh Đồng Tháp (Sa Đéc, Châu Thành, Lai Vung, Thạnh Hưng), một phần nhỏ tỉnh Bạc Liêu.
6. Tỉnh Hà Tiên, nay gồm các tỉnh Kiên Giang, Bạc Liêu, Cà Mau.