Mitsubishi ra đời trong muôn vàn khó khăn
Yataro Iwasaki, người sáng lập ra tập đoàn Mitsubishi, đã bắt đầu sự nghiệp của mình với việc thành lập một công ty tàu biển vào tháng 10/1870, lấy tên là Tsukumo Shokai. Công ty này sau đó đã nhanh chóng phát triển với tốc độ chóng mặt, với nhiều tên gọi khác nhau như Mitsukawa, Mitsubishi, Mitsubishi Steamship và Yubin Kisen Mitsubishi. Biểu trưng hình 3 viên kim cương của công ty cũng ra đời vào năm này.
Năm 1885, một cuộc khủng hoảng về chính trị đã khiến Mitsubishi phải sát nhập với một công ty khác và đổi tên thành Nippon Yusen (NYK Line). Mất trắng công ty, Yataro thành lập hàng loạt công ty khác, là nền móng cho hàng trăm năm lịch sử của tập đoàn Mitsubishi sau này. Yataro cũng mua lại một mỏ than đá, một mỏ đồng và thuê xưởng đóng tàu Nagasaki của chính phủ.
Sau khi Yataro qua đời vào năm 1885, em trai ông là Yanosuke Iwasaki lên nắm quyền điều hành tập đoàn Mitsubishi và chỉ một vài năm sau đó đã giúp công ty củng cố vị thế trong ngành khai thác khoáng sản và đóng tàu, đồng thời vươn rộng ra các lĩnh vực khác như kinh doanh ngân hàng, bảo hiểm, đồ gia dụng...
Năm 1893, Yanosuke tiến hành tái cơ cấu Mitsubishi, đồng thời trao lại quyền sở hữu tập đoàn cho Hisaya, con trai của Yataro. Đã từng theo học đại học tại Hoa Kỳ, Hisaya là một nhà quản trị kinh doanh có tầm nhìn chiến lược. Ngay khi lên nắm quyền, Hisaya đã chia tập đoàn Mitsubishi thành các bộ phận bán tự chủ về tài chính, tập trung vào từng lĩnh vực như kinh doanh ngân hàng, marketing, khai thác khoáng sản, bất động sản, đóng tàu… Nếu Hisaya luôn cương quyết trong việc ban hành và thực hiện những nguyên tắc đạo đức khắt khe, thì trong thời kỳ Chiến tranh thế giới lần thứ nhất, ông càng đòi hỏi nhân công của mình phải trung thực và trung thành gấp đôi.
Năm 1916, Koyata, con trai của Iwasaki thay cha tiếp tuc điều hành công ty. Cũng giống cha, Koyata đã từng được du học ở nước ngoài. Trong suốt gần 30 năm lãnh đạo tập đoàn Mitsubishi, Koyata đã đóng vai trò hết sức quan trọng trong sự phát triển của nền công nghiệp Nhật Bản. Ông đã tác một số bộ phận quan trọng của tập đoàn thành những công ty riêng như Mitsubishi Shipbuilding (đóng tàu), Mitsubishi Corporation (thương mại), Mitsubishi Bank (ngân hàng), Mitsubishi Mining (khai khoáng), Mitsubishi Electric (đồ điện tử), và Mitsubishi Estate (bất động sản), đồng thời định hướng cho việc thành lập hàng loạt những công ty như Nikon (máy ảnh và máy quay phim), Mitsubishi Trust and Banking (ngân hàng và tín chấp), Mitsubishi Oil (dầu mỏ), Mitsubishi Steel (sắt thép)…
Năm 1937, Mitsubishi trở thành một tập đoàn cổ phần, và nếu trước đây, toàn bộ cổ phần của tập đoàn do dòng họ Isawa nắm giữ, thì nay đã được bán rộng rãi ra công chúng.
Sau Chiến tranh thế giới lần thứ 2, vào tháng 10 năm 1945, quân đồng minh bắt đầu tiến hành giải thể tất cả các tập đoàn trong lãnh thổ Nhật Bản. Sau hàng loạt những nỗ lực nhằm giải cứu công ty, Koyata đổ bệnh vào tháng 12/1945 và đến tháng 10/1946 thì Mitsubishi chính thức bị giải thể thành hàng trăm những công ty lớn nhỏ.
Đầu thập niên 1950, quân Đồng minh bắt đầu dỡ bỏ lệnh cấm thành lập và điều hành tập đoàn, đồng thời khuyến khích việc tái thiết các tập đoàn đã bị giải thể sau chiến tranh. Những công ty trực thuộc Mitsubishi trước đây sau một thời gian tẩy chay tên tuổi và biểu trưng của công ty nay lại sử dụng cái tên này. Đến năm 1954, hơn 100 trong số các công ty này đã chính thức sát nhập lại với nhau để có thể cùng tồn tại và phát triển.
Mitsubishi, cánh chim đầu đàn của công nghiệp Nhật Bản
Nền kinh tế Nhật Bản phát triển với tốc độ chóng mặt trong những thập niên 1950 và 1960. Tập đoàn Mitsubishi, một thành phần quan trọng của nền kinh tế, cũng không nằm ngoài xu hướng phát triển đó, đồng thời nhanh chóng vươn sang một số lĩnh vực khác. Sự ra đời của hàng loạt các công ty con như Mitsubishi Petrochemical (hoá dầu), Mitsubishi Atomic Power Industries (năng lượng nguyên tử), Mitsubishi Liquefied Petroleum Gas (hoá lỏng dầu khí)… càng khẳng định tên tuổi và vị thế của tập đoàn tại Nhật Bản
Cũng trong thời gian này, Mitsubishi tập trung phát triển công nghệ của hàng loạt các nhà máy, trong đó dành ưu tiên hàng đầu cho phát triển công nghệ không gian, hàng không, hải dương học, truyền thông, máy tính và chất bán dẫn. Việc tham gia vào thị trường hàng tiêu dùng và dịch vụ lại càng khẳng định hơn nữa tầm vóc của Mitsubishi trong giai đoạn cuối thập niên 1960.
Thành công nối tiếp thành công, đến năm 1970, tổ hợp công nghiệp nặng Mitsubishi Heavy Industries tách riêng bộ phận chế tạo và phát triển xe hơi thành một công ty độc lập, lấy tên là Mitsubishi Motors. Cũng trong năm này, Mitsubishi thành lập Viện Nghiên cứu Mitsubishi.
Trong suốt hơn 30 năm qua, Mitsubishi đã không ngừng nỗ lực để giữ vững vai trò là cánh chim đầu đàn của nhiều ngành công nghiệp Nhật Bản. Không chỉ có vậy, bằng những chiến lược cụ thể và táo bạo, hiện nay Mitsubishi đã có mặt ở trên 100 quốc gia và được người tiêu dùng trên toàn thế giới hết sức tín nhiệm.
Tính đến năm 2005, Mitsubishi đã đầu tư và kinh doanh ở hơn 32 lĩnh vực khác nhau. Ngoài các lĩnh vực kể trên, Mitsubishi đã đạt được những thành tựu đáng kể trong các hoạt động mới như: hoá chất, xây dựng, tư vấn và nghiên cứu, chăm sóc người cao tuổi, môi trường, thực phẩm, khách sạn, viễn thông và công nghệ thông tin, bảo hiểm, giấy, năng lượng, các vật liệu như cao su, sứ và thuỷ tinh, đồ dệt may, du lịch…
Trong tương lai, mục tiêu hàng đầu của Mitsubishi đó là nâng cao chất lượng cuộc sống của người tiêu dùng trên toàn thế giới, bằng cách đa dạng hoá các giá trị mà các sản phẩm và dịch vụ của tập đoàn mang lại.