"Hai quốc gia có thể nói cùng một ngôn ngữ nhưng không nhất phải có chung nền văn hóa!". Có thể bạn cho rằng câu nói này cũ rích bởi đó là một sự thật hiển nhiên. Nhưng chính những khác biệt về văn hoá là lý do tại sao bạn không nên quá phụ thuộc vào ngôn ngữ. Đôi khi, những ngón tay có thể biểu đạt thay cho lời nói của bạn. Chẳng cần phải là một chuyên gia về ngôn ngữ, người ta cũng có thể hiểu được sức mạnh và tầm quan trọng của những ngón tay trong việc biểu hiện suy nghĩ và lời nói.
Tuy nhiên, cùng một ký hiệu, cùng một hình ảnh lại có những cách hiểu hết sức khác nhau ở những nền văn hoá khác nhau. Hiểu về ngôn ngữ của những ngón tay không những giúp bạn biết thêm những nét văn hoá hết sức độc đáo mà còn giúp bạn tránh được những hiểu lầm nghiêm trọng.
Sức mạnh của ngón tay
Người Pháp là một trong những quốc gia có nhiều ngôn ngữ cử chỉ nhất trên thế giới. Một cử chỉ thường gặp trong các quán ăn của Pháp lại rất hay bị hiểu lầm là một nụ hôn gió. Đó là hình ảnh một người chụm năm ngón tay lại, hôn vào các đầu ngón tay, sau đó bàn tay mở ra thật nhanh giống như bạn đang ném một vật vào không trung: Anh ta đang thể hiện cảm nhận của mình về món ăn ngon miệng mà anh ta vừa được thưởng thức.
Bàn tay trái đặt ngang ngực và ngửa lên trên, các ngón tay duỗi thẳng, ngón trỏ và ngón cái của tay phải chụm lại, đặt vào giữa lòng bàn tay trái và kéo lên (giống như khi miêu tả một thứ gì đó đang mọc lên) – đây là hình ảnh được người Pháp dùng để chỉ một kẻ lười chảy thây.
Bạn đang cần sự tập trung tối đa để giải quyết cho xong những công việc ngập đầu ngập cổ mà lũ em cứ ở bên quấy rầy và làm ồn. Nhẹ nhàng, bạn sẽ bảo chúng yên lặng bằng cách ra dấu: giơ ngón tay trỏ thẳng lên, tất nhiên là với bộ mặt (ra vẻ) nghiêm khắc.
(Khác với người Việt và người Ý thường giơ ngón trỏ lên ngang miệng và tạo tiếng gió "suỵt!"). Nếu bọn chúng vẫn tảng lờ như không và tiếp tục phá phách? Bạn quyết định ra dấu bảo chúng "ngậm miệng vào ngay" như hình ảnh minh họa bên.
Những người dân đến từ đất nước có hình chiếc ủng cũng có xu hướng tận dụng sức mạnh của những ngón tay một cách triệt để. Cánh tay gập lại đưa ngang ngực, bàn tay duỗi ra, chúc xuống đất và bẻ ra gập vào liên tục có nghĩa là “Thật chẳng ra làm sao cả!” hay "Không thể chịu nổi!". Ngược lại, để nói "Tuyệt vời trên cả tuyệt vời", người Ý dùng hai bàn tay tạo thành hình ảnh "OK" của Mỹ đặt ngang, lòng bàn tay hướng vào trong.
Thông thường, nếu không hiểu, người Ý sẽ rất lịch thiệp yêu cầu người nói chuyện với mình giải thích lại. Tuy nhiên, giữa hai người bạn thân thì bạn chỉ cần cong ngón trỏ lại và làm bộ gãi gãi đầu với một vẻ mặt nhăn nhó. Người kia sẽ lập tức hiểu rằng bạn đang phàn nàn "Trời ạ! Nói thế thì đố ai mà hiểu được!"
Thề thốt vốn là câu cửa miệng của những anh chàng hay nói dối. Câu này có vẻ không đúng mấy với ngôn ngữ cử chỉ vì người Ý sẽ bắt chéo hai ngón trỏ lại còn người Pháp sẽ đặt tay lên đầu thay lời muốn nói "Anh thề đấy!"
Để giễu cợt một kẻ ngớ ngẩn, “ấm đầu”, người Mỹ thường dùng biểu tượng ngón trỏ hướng về phía tai hoặc thái dương và xoay tròn trong vài giây. Người Pháp hào hoa lại đặt ngón trỏ vào thái dương, các ngón tay khác nắm lại và lặp đi lặp lại động tác ngửa lên rồi úp bàn tay xuống để nói “À, thằng cha ấy cám hấp ấy mà!”
Hai bàn tay sẽ giúp bạn đếm và biểu thị những chữ số từ 1 đến 10 một cách dễ dàng. Điều này thì hiển nhiên rồi. Nhưng giả sử bạn chỉ có một tay để biểu thị các con số thì sao? Rất đơn giản! Hãy học cách "nói" của người Mỹ hoặc người Trung Quốc!
Và những mối nguy khó lường
Ở Hoa Kỳ, ngón trỏ và ngón cái tạo thành một hình tròn, các ngón còn lại duỗi thẳng là biểu tượng của OK. Cũng biểu tượng đó, nhưng ở Pháp người ta lại hiểu đó là “0” hoặc “chẳng có gì”, còn ở Nhật, nó có nghĩa là “tiền”.
Bàn tay chụm lại với ngón cái chĩa lên trên có thể được tới 80% dân số hiểu là “OK”, “Tốt”, “Đúng”, “Chính xác”, “Được đấy”, 6% không hiểu bạn nói gì, 10% tức điên lên vì giận dữ và 4% còn lại sẵn sàng nện cho bạn một trận nếu bạn dại dột thể hiện cử chỉ đó với họ. Nguyên nhân là, đối với người Hy Lạp, Nigeria và một số quốc gia khác, đây là một lời chửi thề tục tĩu.
Ngay đến các vị nguyên thủ quốc gia còn gặp rắc rối với những ngôn ngữ này khi họ "thể hiện" không đúng chỗ, điển hình nhất là sự cố của Tổng thống George H.W. Bush (tổng thống thứ 41 của Mỹ) vào năm 1992. Khi đi qua dòng người biểu tình ở Canberra, Tổng thống Bush đã tỏ ra "lịch thiệp" và giơ hai ngón tay lên biểu thị hình chữ V (Victory)- chiến thắng. Dòng người biểu tình đã hết sức giận dữ, đơn giản vì ở xứ sở kangoroo, hình ảnh chữ V cũng là một câu chửi thề tục tĩu. Tổng thống Bush sau đó đã phải chính thức xin lỗi vì sự hiểu nhầm về văn hoá giao tiếp của mình.
Lựa chọn chủ đề
